Գիշերն եկավ, զով – հովն ընկավ,
Աստղունքն լուսնին ձայն տվին.
Լուսնյակն ելավ, մով – ծովն ընկավ,
Հավքերն ինձի ձայն տվին:

Ես վեր ելա ոգի առած`
Զարկի սրտիս լարերին.
Սիրտս խնդաց,  կուրծքս թնդաց –
Եվ լարերը խզվեցին …

-Միայն սիրո լարը մնաց
Սրտիս անհուն խորքերում.
Ու վառ սիրո երգը շողաց
Կյանքիս ամեն ծալքերում …

1. Наша страна богата …

нефтью

нефти

нефть

2. Артем часто бывает …

в свои родители

у своих родителей

к своим родителям

3. По дороге домой я … в магазин за хлебом.
зашла

пришла

вошла

4. Я еще не знаю, … завтра в университет.

придет ли моя сестра

если придет моя сестра

5. В парке мы встретили …

хороших знакомых

с хорошими знакомыми

хорошим знакомым

6. Мы … все магазины, но так ничего и не купили.

перешли

зашли

обошли

7. Я скоро вернусь и … тебе приготовить ужин.

помогу

помогаю

буду помогать

8. У меня есть брат, … я очень люблю.

которому

которого

который

9. Мы говорили о книге, … итальянским художником.

написанной

написанная

написанную

10. ․․․․ у Татьяны были деньги, она поехала бы отдыхать за границу.

Если бы

Если

Когда

11. Папа приехал из Англии и … подарки детям.

принес

привез

привел

12. Ему нельзя …, у него не работает телефон.

позвонить

отзвонить

звонить

13. Интервью не состоялось … организаторов.

из-за вины

от вины

по вине

14. Ребенок стесняется …

незнакомых людей

незнакомыми людьми

незнакомым людям

15. Наш университет считается … в России.

лучшим

лучшем

лучший

16. Врач советует детям не злоупотреблять …

шоколад

шоколадом

шоколада

17. Весной студентам трудно сосредоточиться …

на учебе

с учебой

за учебу

18. В столовой меня кто-то толкнул и я … кофе на платье.

отлила

перелила

пролила

19. Новогодний концерт, … по телевидению, закончился поздно ночью.

транслировавшийся

транслирующийся

транслируемый

20. Я хочу посмотреть, как в Петербурге … мосты.

разносятся

разводятся

расходятся

21. Моя подруга еще … в школе.

учится

учит

изучает

22. Летом в Москве стоит … погода.

жаркая

жарко

жаркий

23. Мой друг завтра едет в …

в Америку на работу

в Америке на работу

в Америку в работу

24. Я не люблю … радио.

слышать

слушать

слушаю

25. Студенты мечтают …

о каникулах

в каникулы

о каникулы

26. Мой отец работает …

биолог

биолога

биологом

27. Это сестра …

Антону

Антон

Антона

28. В субботу мы решили … в театр.

пойдем

пойти

ходить

29. Дядя Ваня, … живет рядом, завтра будет играть с нами в футбол.

которая

которые

который

30. Дети, … пожалуйста, новые слова каждый день.

повторяйте

повторите

повтори

31. Мартин говорит по-русски …

хорошо

хорошее

хороший

32. Антон много путешествует и часто … интересные истории.

говорит

рассказывает

разговаривает

33. Джон часто звонит …

своим родителям

и своим родителям

своих родителей

34. В нашей семье 5 …

людей

человек

человеков

35. Вчера родители … письмо от сына.

взяли

получили

послали

36. Директор … из кабинета и вернется через 5 минут.

вышел

ушел

отошел

37. Я пригласил на день рождения …

мои друзья

моих друзей

моим друзьям

38. Когда мы … домой, начался дождь.

шли

ходили

пойдем

39. Летом мы будем отдыхать …

месяц

на месяц

за месяц

40. Я знаю новое правило хорошо, а мой друг знает его …

громче

лучше

хорошее

Date: 9 Նոյեմբերի, 2025Author: nazelipetrosyanblog0 Մեկնաբանություններ

Ծանոթացում-Ինչ է պատմական ժամանակագրական սանդղակը:

Համաշխարհային պատմության առաջին խոշոր շրջափուլը Հին աշխարհի պատմությունն է: Պատմական ժամանակը ենթաբաժանվում է տարիների, տասնամյակների, դարերի, հազարամյակների: Ստեղծվել է հատուկ ժամանակագրական սանդղակ, մեկնակետ է համարվում 1 թվականը` Հիսուս  Քրիստոսի ծննդյան տարեթիվը, դրանից առաջ ընկած ժամանակահատվածը կոչվում է Քրիստոսից առաջ/Ք.ա./, իսկ հետո ընկածը` Քրիստոսից հետո/Ք.հ./: Քրիստոսից առաջ ընկած ժամանակը հաշվարկվում է յուրահատուկ ձևով՝ տարեթվերի նվազման կարգով: Ք. ա. 200 թվականից մինչև 101 թվականը Ք. ա. II դարն է, 100 թվականից մինչև 1 թվականը՝ Ք. ա. I դարը:

Փորձիր պատասխանել

մեկ դարը 100 տարի է

մեկ հազարամյակը 1 դար է

մեկ տարին 365 օր ունի

մեկ օրը ՝ 24 ժամ

2.Փորձիր գտնել/

22թ.-I դար I կես

100թ, C               Ք.ա.150.

151թ.——————————               Ք.ա.400թ.———————————

451թ.———————————             Ք.ա.550թ.———————————

1000թ.——————————-            Ք.ա.854թ.———————————

2008թ.——————————-            Ք.ա2000թ.——————————

Ծանոթանալ -,Ընտանիքի անդամների ծննդյան տարեթվերը ներկայացրու հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքով:

Հայոց այբուբենի տառերի թվային արժեքը

Մաշտոցյան գրի ստեղծումից հետո հայերեն տառերն օգտագործվել են նաև իբրև թվարժեքներ: Այդ տառ-թվերով են ստեղծվել միջնադարյան Հայաստանի ճշգրիտ գիտություններին վերաբերող բոլոր գրքերը: Հայերեն 36 տառերը գրվել են 9-ական տառ պարունակող 4 շարքով, որոնք համապատասխանորեն նշանակում են միավորներ, տասնավորներ, հայրուրավորներ և հազարավորներ:

ա = 1 ժ = 10 ճ = 100 ռ = 1000
բ = 2 ի = 20 մ = 200 ս = 2000
գ = 3 լ = 30 յ = 300 վ = 3000
դ = 4 խ = 40 ն = 400 տ = 4000
ե = 5 ծ = 50 2 = 500 ր = 5000
զ = 6 կ = 60 ո = 600 ց = 6000
է = 7 հ = 70 չ = 700 ւ (ու) = 7000
ը = 8 ձ = 80 պ = 800 փ = 8000
թ = 9 ղ = 90 ջ = 900 ք = 9000

Այս 36 տառերի զուգորդմամբ կարելի է գրել 1-ից մինչև 9999 բոլոր ամբողջ թվերը, օրինակ. ծա = 51, ռջղ = 1990, քջղթ = 9999: Հետագայում հայկական այբուբենում ավելացված օ տառը նշանակել է 10000: Մեծ թվերի համար հայերենն ունեցել է հատուկ անվանումներ և պայմանանշաններ: Օրինակ, 10000-ն անվանել են բյուր և նշանակել ^, որը դրվելով տառաթվանշանի վրա, այն մեծացրել է 10000 անգամ: Այսպես՝

      ^                   ^              ^             ^
ա = 10000 բ = 20000 ժ = 100000 ք = 90000000

Отрывок из рассказа «Малекнький принц» Экзюпери

Капризная роза

… На планете Маленького принца всегда росли простые, скромные цветы – у них было мало лепестков, они занимали совсем мало места и никого не беспокоили. Они раскрывались поутру в траве и под вечер ув…дали. А этот пророс однажды из зерна, занесенного неведомо откуда, и Маленький принц не сводил глаз с крохотного ростка, не похожего на все остальные ростки и былинки. Вдруг это какая-нибудь новая разновидность баобаба? Но кустик быстро перестал т…нуться ввысь, и на нем появился бутон.

Маленький принц никогда еще не видал таких огромных бутонов и предчу…ствовал, что увидит чудо. А неведомая гостья, еще скрытая в стенах своей зеленой комнатки, все готовилась, все прихорашивалась. Она заботливо подбирала краски. Она нар…жалась неторопливо, один за другим примеряя лепестки. Она не желала явиться на свет встрепанной, точно какой-нибудь мак. Она хотела показаться во всем блеске своей красоты. Да, это была ужасная кокетка! Таинственные приготовления длились день за днем.

И вот наконец, однажды утром, едва взошло солнце, лепестки раскрылись. И красавица, которая столько трудов положила, готовясь к этой минуте, сказала, позевывая:

– Ах, я насилу проснулась… Прошу извинить… Я еще совсем растрепанная…

Маленький принц не мог сдержать восторга:

– Как вы прекрасны!

– Да, правда? – был тихий ответ. – И заметьте, я родилась вместе с сол…цем.

Маленький принц, конечно, догадался, что удивительная гостья не страдает избытком скромности, зато она была так прекрасна, что дух захватывало! А она вскоре заметила:

– Кажется, пора завтракать. Будьте так добры, позаботьтесь обо мне…

Маленький принц очень смутился, разыскал лейку и полил цветок ключевой водой. Скоро оказалось, что красавица горда и обидчива, и Маленький принц совсем с нею измучился. У нее было четыре шипа, и однажды она сказала ему:

– Пусть приходят тигры, не боюсь я их к…гтей!

– На моей планете тигры не водятся, – возразил Маленький принц. – И потом, тигры не едят траву.

– Я не трава, – обиженно заметил цветок.

– Простите меня… – Нет, тигры мне не страшны, но я ужасно боюсь сквозняков. У вас нет ширмы?

«Растение, а боится сквозняков… очень странно… – подумал Маленький принц. – Какой трудный характер у этого цветка».

– Когда настанет вечер, накройте меня колпаком. У вас тут слишком холодно. Очень неуютная планета. Там, откуда я прибыла… Она не договорила. Ведь ее занесло сюда, когда она была еще зернышком. Она ничего не могла знать о других мирах. Глупо лгать, когда тебя так легко уличить! Красавица смутилась, потом кашлянула раз-другой, чтобы Маленький принц почувствовал, как он перед нею виноват:

– Где же ширма?

– Я хотел пойти за ней, но не мог же я вас не дослушать!

Тогда она закашляла сильнее: пускай его все-таки помучит совесть! Хотя Маленький принц и полюбил прекрасный цветок и рад был ему служить, но вскоре в душе его пробудились сомнения. Пустые слова он принимал близко к сердцу и стал чувствовать себя очень несчас…ным.

– Напрасно я ее слушал, – доверчиво сказал он мне однажды. – Никогда не надо слушать, что говорят цветы. Надо просто смотреть на них и дышать их ароматом. Мой цветок напоил благоуханием всю мою планету, а я не умел ему радоваться. Эти разговоры о к…гтях и тиграх… Они должны бы меня растрогать, а я разозлился… И еще он признался:

– Ничего я тогда не понимал! Надо было судить не по словам, а по делам. Она дарила мне свой аромат, озаряла мою жизнь. Я не должен был бежать. За этими жалкими хитростями и уловками я должен был угадать нежность. Цветы так непоследовательны! Но я был слишком молод, я еще не умел любить.

Обсуждение следующих цитат сказки ,,Маленький принц» в классе․ Подготовиться:

1. У каждого человека свои звезды.
   Я понимаю это так: у каждого свои дела .
2. Мы в ответе за тех, кого приручили…
   Пример: Если вы нашли щенка и приручили его, то что он сделает отвечать надо будет вам за него.
3. Тщеславные люди глухи ко всему, кроме похвал.
   Я понимаю это так: людям все равно на все сказанное кроме похвал.
4. Дети должны быть очень снисходительны к взрослым.
   Я согласен.
5. Это очень печально — когда забывают друзей. Не у всякого был друг.
   Не надо забывать настоящих друзей.
6. Зорко одно лишь сердце. Самого главного глазами не увидишь.
   Самого главного глазами не увидишь нужно почувствовать сердцем.
7. Ты живешь в своих поступках, а не в теле. Ты — это твои действия, и нет другого тебя.
   Это значит: Тебе надо будет отвечать за то что ты сделал. Думай перед действиями.
8. Слова только мешают понимать друг друга.
9. Себя судить куда труднее, чем других. Если ты сумеешь правильно судить себя, значит ты поистине мудр.
   Не суди себя с другими суди себя только с собой.
10. Среди людей тоже одиноко.
    Надо найти настоящего друга.
11. Глупо лгать, когда тебя так легко уличить.
12. Если идти все прямо да прямо, далеко не уйдешь.
13. Вот доказательства, что Маленький принц на самом деле существовал: он был очень, очень славный, он смеялся, и ему хотелось иметь барашка. А кто хочет барашка, тот, безусловно, существует.
14. Ведь все взрослые сначала были детьми, только мало кто из них об этом помнит.
15. Хотел бы я знать, зачем звезды светятся. Наверное, затем, чтобы рано или поздно каждый мог вновь отыскать свою.
16. Никогда не надо слушать, что говорят цветы. Надо просто смотреть на них и дышать их ароматом. Мой цветок напоил благоуханием всю мою планету, а я не умел ему радоваться.
17. Он не ответил ни на один мой вопрос, но ведь когда краснеешь, это значит «да», не так ли?
18. Смех, как родник в пустыне.
19. Все дороги ведут к людям.
20. Нет в мире совершенства.

1)Ցանքի ժամանակ դաշտի մակերեսի 3/4-ում ցանել են եգիպտացորեն, իսկ մնացած մասում՝ գարի։Կազմե՛ք եգիպտացորենի և գարու ցանքերի մակերեսների շրջանաձև դիագրամ։

2)Բետոնը ցեմենտի,ավազի և խճի խառնուրդ է։Ցեմենտը բետոնի 1/7 մասն է,ավազը՝ 2/7-ը,իսկ խիճը՝ 4/7-ը։Բետոնի բաղադրիչների համար կազմե՛ք շրջանաձև դիագրամ։

3)

Ամիս	Հունվար	Փետրվար	Մարտ	Ապրիլ	Մայիս
Գրքերի քանակ	3	5	7	6	9

Ա. Որ ամսին է Արմանը ամենաշատ գիրք կարդացել։
Բ. Որքանով է մայիսին կարդացած գրքերի քանակը ավել փետրվար ամսվա համեմատ։
Գ. Միջինը քանի գիրք է կարդացել նա ամսական։

4)Ընտանիքը մեկ ամսվա ընթացքում իր գումարը ծախսել է հետևյալ կերպ.

Ծախսի տեսակ	Գումար (հազ. դրամ)
Սնունդ	120
Հագուստ	60
Տրանսպորտ	30
Էլեկտրաէներգիա	45
Զվարճանք	45

1․Ընդհանուր ծախսը քանի՞ հազար դրամ է։

2․Քանի տոկոս է կազմում սննդի բաժինը։

3․Կառուցիր շրջանաձև դիագրամ՝ տարբեր գույներով նշելով ծախսերի տեսակները։

5)Դպրոցական մրցույթում 5 մարզիկ վազել են 100 մետրանոց տարածություն, և ստացվել են հետևյալ արդյունքները․

Մարզիկ	Անի	Դավիթ	Նարե	Արսեն	Սոֆի
Ժամանակ (վրկ)	18	15	14	17	16

1․Որ մարզիկն է ունեցել ամենակարճ ժամանակը (այսինքն՝ առաջին տեղը)։

2․Որքանով է Արսենը դանդաղ վազել Նարեի համեմատ։

3․Կառուցիր սյունակաձև դիագրամ, որտեղ՝

• X առանցքի վրա գրիր մարզիկների անունները,
• Y առանցքի վրա՝ վազքի ժամանակը վայրկյաններով։

4․Որ սյունը պետք է լինի ամենաբարձր, և որն ամենացածրը։

5․Փորձիր գունավորել յուրաքանչյուր մարզիկի սյունը տարբեր գույնով։

Հարադրական և կրկնավոր բարդություններ

Կարդա՛ բաղադրյալ բառերը և ընդգծի՛ր հարադիր բարդությունները։

ժամացույց, գետնափոր, խաղ անել, բարեկամ, խաղադարան, ջրհոր, գիշեր-ցերեկ, քաղցրահամ, ցրուցարան, ցրույց անել, կրակարան, կրակ ու պատիժ, ժամանակ առ ժամանակ, ոտնաման, ոտքի ելնել, ներս գալ։

Ի՞նչ դիտարկում արեցիր։
Հարադիր բարդությունները գրվում են առանձին

Ուշադի՛ր կարդա տրված խմբերում գրված բառերը և դիտարկի՛ր։

Ա․կենսուրախ, քաղցրաբլիթ, հնգանկյուն, զվարթաձայն, ժրաջան, մրգահյութ

Բ լաց լինել, դուրս գալ, գիշեր ցերեկ, գոհ մնալ, օր ու գիշեր, ուզաշ-չուզած, գիշեր-ցերեկ

Գ մեծ-մեծ, փաթիլ-փաթիլ, արագ-արագ, ուշ-ուշ, շատ-շատ, ծուռտիկ-մուռտիկ, մանր-մունր։

Առաջին շարքի բառերը հոդակապով են, երկրորդ շարքի բառերը հարադիր բարդություններ են, իսկ երորդ շարքի բառերը կրկնավոր բարդություններ են:

Խմբավորի՛ր բաղադրյալ բառերը՝ յուրաքանչյուր խմբի դիմաց գրելով համապատասխան տեսակը։

Աչքին երևալ, բարձրագոչ, լավ ու վատ, շունջը կտրվել, ծանրակշիռ, լայնատարած, կամաց-կամաց, շատախոս, սուս ու փուս, ծաղկաման, աման-չաման, հավաբուն, կարճաթև, զենք ու զրահ, օր ըստ օրե, դեմ առ դեմ, ուշք ու միտք, մերթ ընդ մերթ, օր-օրի, կեսօր, ներսուդուրս, ելումուտ, ծանր-ծանր, ծանրութեթև անել, պատին դեմ առնել, մեջ ընկնել, անթիվ-անհամար, հուրի-փերի, կիսատ-պռատ։

Ա․Աչքին երևալ,լավ ու վատ, շունջը կտրվել,օր ըստ օրե,մերթ ընդ մերթ, ծանրութեթև անել,պատին դեմ առնել,մեջ ընկնել,ուշք ու միտք,զենք ու զրահ։
Բ․բարձրագոչ,ծանրակշիռ, լայնատարած, շատախոս, ծաղկաման,հավաբուն,կարճաթև,ներսուդուրս,կամաց-կամաց։
Գ․կամաց-կամաց,սուս ու փուս,աման-չաման,օր-օրի,ծանր-ծան,անթիվ-անհամար,հուրի-փերի, կիսատ-պռատ։

Հիշի՛ր

ԲԱՐԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ

Բարդ են այն բառերը, որոնք կազմված են մեկից ավելի արմատներից։ Կան
նաև մեկից ավելի արմատներից և ածանցից կամ ածանցներից կազմված բառեր.
այդպիսի բառերը երբեմն առանձնացվում են և կոչվում բարդածանցավոր։
Բարդ և բարդածանցավոր բառերը՝ բարդությունները, բաժանվում են երկու
խմբի՝ համադրական և հարադրական (վերլուծական)։ Համադրական են այն բարդությունները, որոնց բաղադրիչները գրվում են
միասին, օրինակ՝ շքերթ, դասագիրք և այլն։ Համադրական բարդությունների
բաղադրիչները կարող են կապակցվել և՛ հոդակապով, և՛ առանց հոդակապի։
Դրա հիման վրա էլ առանձնացվում են հոդակապով և անհոդակապ բարդություններ։ Օրինակ՝ այստեղ, այսօր, տանտեր, մայրուղի,
հորեղբայր, ծաղկաման, շաքարավազ բառերը անհոդակապ են, իսկ գրասեղան,
լուսանկար, զարդանկար, երկաթագործ բառերը հոդակապով են։
Հարադրական (վերլուծական) են այն բարդությունները, որոնց բաղադրիչները գրվում են առանձին-առանձին, օրինակ՝ ձայն տալ, հազար ինը հարյուր, ոչ
ոք, մեծ-մեծ և այլն։ Հարադրական բարդությունները լինում են հարադրավոր և
կրկնավոր։ Հարադրավոր են այն բարդությունները, որոնց բաղադրիչները թեև
գրվում են առանձին, բայց միասնաբար մեկ իմաստ են արտահայտում, օրինակ՝
դուր գալ, հազիվ թե, երկու երրորդ, մի քանի և այլն։ Կրկնավոր են արմատի
կրկնությամբ կազմված բարդությունները, օրինակ՝ փունջ-փունջ, արագ-արագ,
շուտ-շուտ, շերտ-շերտ, երեք-երեք, հե՜յ-հե՜յ։ Կրկնավոր բարդությունների
բաղադրիչներից մեկը կարող է հնչյունափոխված լինել, օրինակ՝ պարապսարապ, աման-չաման, մանր-մունր, ինչպես նաև կաս-կարմիր, լեփ-լեցուն, սեփսև, ճեփ-ճերմակ և այլն։ Կրկնությունը շեշտում, սաստկացնում է իմաստը, հաղորդում բազմակիության գաղափար։ Այդ պատճառով էլ կրկնավոր բարդությունով արտահայտված որոշիչ ունեցող բառերը սովորաբար հոգնակի թվով են
դրվում, ինչպես՝մեծ-մեծ քարեր, սուր-սուր փշեր, տաք-տաք կարկանդակներ,
մանր-մունր բեկորներ և այլն։

<Սովորող-սովորեցնող> նախագիծ․ համագործակցային աշխատանք Լուսինե Բարխուդարյանի չորրորդ դասարանում