Ճամփորդություն դեպի Սեվաբերդ

Օրը սկսեցինք նախավարժանքով, հետո նախաճաշեցինք և սպասեցինք որպեսզի ընկեր Աչերը գար։ Ճամբարականներով նստեցինք ավտոբուս և ուղևորվեցինք դեպի Կոտայքի մարզ՝ Սևաբերդ։ Մեր հետ ուսուցիչներից էին՝ ընկեր Արերը, ընկեր Գրետան և պատանի մի մարզիկ, որի անունը չեմ հիշում։ Մարզիկը մեզ օգնելու համար էր, որպեսզի մեզ ուղություն ցույց տար ճիշտ սահելու համար։ Վերջապես հասանք Սևաբերդ, իսկ երեխաները ուրախությունից վազեցին դեպի ձյունը։ Ձյունը բավականին խորն էր։ Երբ փորձում էիր քայլել ոտքերդ ձյան մեջ էին խրվուն և շատ դժվարությամբ էիր կարողանում քայլել։ Սահնակներով բարձրացանք բլրի վրա և սահեցինք դեպի վար։ Եղան մարդիկ ովքեր շատ ընկան ձյան վրա։ Հետո մենք ձնագնդիկ խաղացինք և վերջոմ արդեն նախաճաշեցիք և շարժվեցինքն դեպի դպրոց։ Հասնելուն պես դպրոց, բալորս տաքացանք, որոհետև Սևաբերդում շատ ցուրտ էր։ Այսքանը։

Ղափամա

Եկեղեցական տոների օրերը հնում անվանվել են “Խափան”, քանի որ այդ օրերին խափանվել է աշխատանքը։ Խափան օրեր էին Զատիկն ու Ամանորը, որոնց ժամանակ տոնական ուտեստներ էին պատրաստվում։ Դրանցից մեկը Խափանան էր, որը դարեդար փոխանցվելով հասել է մինչև մեր օրերը՝ վերափոխվելով Ղափամայի։ Մեկ այլ նմանատիպ ուտեստ է Խափաման։

. Խափանա (Ղափամա)

Բրնձով, մեղրով, չրեղենով լցոնված դդում։ Կան նաեւ Խափանայի՝ գառան, հավի մսով, կոլոլակով եւ այլ տարբերակներ։

. Խափամա

Համեմված բլղուրով լցոնված ոչխարի փորոտիք, որը եփում են թոնրում՝ պուտուկի մեջ։

Պատրաստում են դդումով․ կեղևը մաքրում են, վերևի մասը կափարիչանման կտրում, կորիզները հանում, մեջը լցնում խաշած բրինձ, չամիչ, յուղ, մեղր և համեմունք։ Եփում են կավե ամանի մեջ՝ թոնրում, փռում։

Ղափաման եփում են նաև մսով․ գառան կամ ուլի փորի մեջ ձավարի, սոխի և ռեհանի հետ խառնած միսը մոտ 5-6 ժ եփում են բերանը խուփով ծածկած և շուրջը խմորով ծեփած (գոլորշին դուրս չգալու համար) կճուճի մեջ՝ թոնրում:

Իմ օրագիրը(օրագրապատում)

Оր Ուրբաթ

Վերջին ճամբարական օր:

Այսօր մեզ առաջադրված էր, որպեսզի հինգ տարեկաներին ուսուցանենք մեր հին հայկական խաղերը՝ «Մածուն ծախեմ»-ը, «Արագիլը և գորտերը» և «Աչքակապուկ»-ը: Փոքրերը խաղերը շուտ ընկալեցին, իսկ ամեն խաղի ավարտից հետո մենք միասին երգում էինք Բարեկենդանի երգերը։ Փոքրերը շատ սիրեցին խաղերը, մենք էլ՝ փոքրերին:

Խաղերը ուսուցանելուց հետո ընկեր Արմինեի հետ մի քանի երեխաներով գնացինք գնումներ կատարելու: Գնեցինք երկու հասուն դդում, կարագ, չամիչ, դարչին և բրինձ: Հիմա ասեք, թե ի՞նչ համեղ ուսեստ ենք պատրաստելու։ Դե իհարկե՛ մեր հայկական ուտեստներից ամենահամեղը՝ «Ղափաման»: Իմ մասնակցությունը մեծ էր պատրաստման գործընթացին: Պատրաստելուց հետո մենք միասին համտեսեցինք Ղափաման․ շա՜տ համեղ էր:

Իմ օրագիրը(օրագրապատում)

Оր հինգշաբթի

Այսօր մենք առավոտյան երկա բացակայությունից հետո գնացինք մարմնակրթության: Խաղացինք գործնագար, ինչպես ասում են բադերն ու որսորդները: Խաղի ժամանակ ինձ ոչ ոք չէր կարողանում գնդակով հարվածել ու դա ինձ մեծ հաճուք էր պատճառում: Լավ մի քիչ չափազանցրեցի, մեկ‐մեկ հարվածում էին, բայց լավ էի խաղում: Դրանից հետո մենք գնացինք դպրոց, որպեսզի մեր երեկվա օրը գրի առնենք : Ասեմ, որ երեկ մեր յոթերորդ ջոկատը գնացել էր Լուսիկ Ագուլեցու տուն տանգարանը, ցավոք դասի չեի գնացել, քանի որ վատառողջ էր: Ինչևէ ճամփորդեցինք դեպի հարավային դպրոց,որպեսզի մեր թարգմանությունները ցույց տանք հարավայի դպրոցի երեխաներին: Եվ վերջում ներկայացում դիտեցինք ավտոբուսի մեջ: այդ ավտոբուսի ակերն փայտից էին նայեցինա Սեվուկ ուլիկն և կարմիր գլխաԱվտոբուսը հարմարեցրել էին բոլոր հարմարություններով, որպեսզի դիտորդը իրեն լավ զգա, հաճույք ստանա կինոդրտումից: Ամեն ինչ տպավորիչ էր: Դիտեցինք «Սևուկ ուլիկը» և «Կարմիր գլխարկը» անգլերեն թարգմանած:

Լուսիկ Ագուլեցու մասին տեղեկություն

Լուսիկ Ագուլեցին ծնվել է 1946 թվականի մայիսի 31-ին՝ Նախիջևանի Վերին Ագուլիս գյուղաքաղաքում, 1919 թվականին թուրք-ադրբեջանցիների կողմից իրագործված Ագուլիսի եղեռնից հետո այնտեղ բնակվող վերջին հայերի՝ Հարությունյանների ընտանիքում։ 1953 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Երևան։ 1963-1967 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1966 թվականին՝ ուսումնառության տարիներին արժանացել է «Ավանգարդ» թերթի հատուկ մրցանակի։ 1974 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է:

Իմ օրագիրը(օրագրապատում)

Օր ուրբաթ

Այսօր մենք դպրոցում նախավարժանքից հետո սկսեցին խաղեր խաղալ: Հետո մենք այս անգամ թիմային խաղեր խաղացինք: Ընկեր Արմինեն մեզ համար հետաքրքիր խաղ էր բերել: Նախ և առաջ երեխաներով բաժանվեցինք երեքակական կամ երկուական խմբերի, իսկ հետո սկսեցինք խաղը: Իմ թիմում Լեոն, Լևոնը և ես էի ու հասանք հաջողության: Խաղի վերջում մեր թիմը հաղթանակ տարավ: Վերադարձանք դասարան ու շարունակեցինք մեր թարգմանությունները: Վերջում խաղացինք դրսում մածուն‐մածուն խաղը:

Իմ օրագիրը(օրագրապատում)

Оր հինգշաբթի

Այսօր մեզ հանձնաարարվել էր գրքեր բերել տանից: Ամեն մեկս մեր գիրք ավարտեցինք ընթերցելը դասարանում:
Ես օրինակ կարդացի և ավարտեցի «Կոշկավոր կատուն» հեքիաթը: Իսկ դրանից հետո մեզ մոտ մեր սիրելի դասն էր՝ մարմնակրթությունը: Խաղացինք տարբեր խաղեր՝ օրինակ գործնագործ և այլն: Հետո ընկեր Հայկուհու հետ թարգմանեցինք բնագիտական բույսերի մասին մի փոքրիկ գործ: Նաև հիշացնեմ ես հայերեն բաժնի գծով թարգմանիչն էի:

Բույսերի տեսակները

Բույսերը աճում են տարբեր վայրերում և ապրում են տարբեր ժամանակաշրջաններում: Ծառեր մեծ և ուղիղ բույսերը կոչվում են ծառեր: Նրանք հասակ են առնում՝ և մեծանում են:
Ծառի փայտե ցողունը կաչվում է՝ բուն: Նարանք ապրում են երկար տարիներ: Փոքր բայց ուժեղ բույսերը կոչվում էն թփեր: Վարդենի, լոլիկ: Փոքր բայց ամուր ցողուններ ունեցող կաչվում են թփեր: Նրանք ունեն փայտե ցողուն:Դրացից որոշները թփերով են: Փոքրիկ և բարակ բույսերը կոչվում են՝ խոտաբույսեր: Դրանք ունեն փափուկ ցողուն և արմատներ:
Խոտաբույսերը թույլ ցողուն ունեն և շատ չեն բարձրանում: Դրանք երկար կյանք չունեն: Մագլցող բույսեր: Թույլ ցողուններր: Դրանք ինքնուրույն չեն կարող վեր ձգվել: Մագցող բույսերը կարիք ունեն որևէ հենարանի՝ պատի, փայտի կամ այլ բույսի : Խաղողի վազը փողի ծառ, ոլոռի բույս: Թույլ բույսերը որոնք աճում են գետնի վրա կոչվում են՝ սողացողներ, կամ դդմազգի, օրինակ՝ ձմերուկը կամ դդումը: Բնության մեջ լինի մարդ թե բույս չունի իր կրկնորինակը: Խնձորի ծառ: Մրգեր, տերևներ, ճյուղեր բույնից և վաղինակ՝:Արմատներ բույսը պահիր հողի վրա հողից ստացիր ջուր :Արմատները հիմնականում աճում են հողի տակ:
Ծառերն ունեն մեծ արմատներ խոտաբույսերը ունեն փոքր արմատներ: Բունը ստանում է ջուր և սննունդ բույսի մասերի համար: Մագլցող բույսերը ունեն թույլ ցողուն, ծառերը ուղեղ: Տերևները պատրաստում են ուտելիք: Ծաղիկներից սերմեր և մրգեր են առաջանում: Բույսերի ամենագեղեցիկ մասը նրա ծաղիկներն են, տերևը, ցողունը: Բույսերը շնչում են թթվածին: Բույսերը, ինչպես և մարդիկ ծնվում են և մահանում են: Բույսերերը սննդի աղբյուր են որոշ բույսեր չեն կարող շարժվել, իսկ որոշ բույսեր կարող են ապրել առանց ջրի, օրինակ՝ կակտուսը և ալոին: